شمس الدين محمد كوسج

مقدمه 77

برزونامه ( بخش كهن ) ( فارسى )

انجامهء دست‌نويس چنين است : فرخنده و پدرود و شادى و رامشنى اندر روز خورشيد و ماه مباركهء ( ! ) مهر ، سال اور ( كذا ) يك‌هزار و يك‌صد و دو از شهنشاه ايزدجرد شهريار ساسان تخمه ، شهرستان قصبه ( كذا ) نوسارى ، كاتب الحروف من بنده هيربد رستم بن مانك بن داراب بن هوشنگ . كاتب كه هيربد است در يك مورد بيت‌هايى اهانت‌آميز به مقدسات مذهبى زرتشتيان را حذف كرده است : افراسياب هنگام روبه‌رو شدن با كيخسرو به پيران مىگويد : شوم پيش خسرو به آوردگاه * كنم روز رخشان بروبر سياه من آن مردرى كاويانى درفش * بگيرم كنم روز او را بنفش در اين نسخه اين دو بيت بر خلاف ديگر دست‌نويس‌ها نيست . نسخهء بسيار خوبى است . كاتب گ ، چ را ك ، ج مىنويسد و صبغهء لهجه‌اى هم دارد . از جمله پيوسته نيرو و كشتى را نيرون و كستى مىنويسد و گه‌گاه يزدان را ايزدان ( مثل نسخهء « ن » ) . روش تصحيح در تصحيح متن دست‌نويس « ك » را اساس قرار داديم و آن را با ديگر دست‌نويس‌ها به روش زير مقابله كرديم . الف ) ضبط بيت‌هاى آغاز منظومه از رفتن سهراب به شنگان تا رسيدن افراسياب به آنجا ( بيت‌هاى 1 - 84 ) در نسخه‌ها بسيار پريشان است . لذا ضبط « ك » با دست‌نويس‌هاى « ن » ، « م » ، « پ » مقابله و اختلافات ثبت شد . از بيت 85 به بعد ، فقط دو نسخهء « ك » ، « ن » با يكديگر مقابله شده‌اند ، امّا در بيت‌هاى مشكوك به ضبط دست‌نويس‌هاى « م » ، « پ » نيز اشاره شده است . ب ) از بيت 85 به بعد هرگاه ضبط نسخهء « ك » نادرست بود ، ضبط « ن » را در متن قرار داديم مگر آنكه در پايين صفحات تذكر داده باشيم . ج ) از آغاز داستان سوسن رامشگر سه دست‌نويس « ك » ، « ن » ، « س » با يكديگر